The K Desktop Environment

Íslenskun KDE.



[Innnsetning]  Hvernig er íslenskað?  [Orðabókin]  [Þýdd forrit í dag] [Uppfærslur]

Hvernig þýðir maður KDE?

Hafirðu áhuga á að taka þátt í þýðingu KDE skaltu gera eftirfarandi: 



Skráning á póstlista

Til að skrá þig á póstlista verkefnisins kde-isl@mmedia.is. skaltu senda póst til majordomo@mmedia.is og hafa í meginmáli hans ekkert annað en subscribe kde-isl

Mundu að kynna þig á listanum og að fylgjast aðeins með hvernig umræður og vinna á honum fer fram. 

Hvar má sækja .po skrár

Fyrir þau forrit sem tilheyra KDE dreifingunni þá má sækja .po skrárnar yfir Netið.  Frá og með 26. janúar 1999, er KOffice pakkinn eftir en enn á eftir að prófarkalesa.  Sendu skilaboð á póstlistann ef þú vilt prófarkalesa. 

Stöðu .po skránna má sjá á stöðulista þeirra. Þessi listi sýnir hver staða hvers þýðingarhóps er.  Eins og sjá má eru flest KDE forrit þýdd, þó eitt og eitt orð vanti í þýðingar vegna þessa að forritum hefur verið breytt nýlega.. Ef þú ætlar að krukka í einhverri .po skrá athugaðu þá fyrst á póstlistann hvort einhver annar er að vinna í þeirri skrá. Gagnrýni á þýddar skrár er alltaf vel þegin! 

Einnig eru allar skrárnar í CVS kerfinu og má ná í þær með því að sækja forritskóða KDE úr CVS. Mælt er með því að þeir sem vilja taka virkan þátt noti þá aðferð til að tryggja að þeir séu með nýjustu útgáfur og viti hvað er komið inn í CVS kerfið. 

Mundu að bera þýddar .po skrár undir meðlimi póstlistans!!

Hvernig má koma skrá í CVS dreifinguna

Þegar þýðingu á skrá er lokið, gagnrýni hefur farið fram og allir eru ánægðir, þá er .po skráin send umsjónarmanni þýðinga hjá KDE, sem þessa stundina er Matthias (me@main-echo.net). 

Heilræði fyrir KDE þýðendur

Mikilvægt er að þýðingin sé sem skiljanlegust, gagnlegust og eins gegnsæ og hægt er. Þessu markmiði er best náð með því að bera allar hugmyndir þínar að orðum og þýðingum undir meðlimi kde-isl@mmedia.is póstlistans. 
  • Reyndu að velja orð sem flestir skilja strax.
  • Reyndu að hafa þitt orðaval í samræmi við þau orð sem eru í notkun í dag í íslensku KDE þýðingunni.
  • Ef þú villt nota eldra orð og gefa því nýtt hlutverk rökstyddu þá orðavalið vel fyrir póstlistanum og greindu frá uppruna þess ef þú mögulega getur.

Hjálpargögn

  1. Skynsemi og þekking á málinu
  2. Orðabækur
  3. Upplýsingaveitur á Netinu
  4. Önnur hjálpargögn
  5. Til fróðleiks

1. Skynsemi og þekking á málinu.

Það má færa fyrir því rök að þetta sé einna mikilvægast í þýðingarvinnu:-). Í allri umræðunni um málvernd og versnandi íslenskukunnáttu yngri kynslóðanna virðist fólk oft fyllast vanmáttakennd og óöryggi þegar nota á málið. Það má hinsvegar ekki gleymast að 90% af málinu vorum við búin að læra áður en við byrjuðum í skóla. Það sem bætist við á skólagöngunni og lífsleiðinni almennt er helst orðaforði. Þannig að fyrsta boðorðið er að vanmeta ekki eigin máltilfinningu og ennfremur að treysta ekki á að aðrir nenni að laga til eftir ykkur:-) 

2. Orðabækur.

Orðabækur eru mesta þarfaþing. En það eru til ansi margar og kannski ekki gott að gera sér grein fyrir hverja þeirra sé best að nota. Lítum á nokkrar sem geta komið að gagni: 

Almennar orðabækur:

Ensk-íslensk orðabók (Örn og Örlygur). Þessi orðabók er ein besta alhliða orðabókin sem völ er á yfir enska tungu. Þarna eru býsna mörg tölvutengd hugtök útskýrð og ef þau er ekki að finna í bókinni þá má oft finna skyld orð sem geta leitt mann á sporið í leit að réttri þýðingu. 

Íslensk orðabók (Menningarsjóður/Mál og Menning). Það er ekki mikið af tölvuorðum í þessari bók en sem uppspretta þekkingar á íslenskum orðaforða er hún afar notadrjúg. 

Sérhæfðari orðabækur:

Tölvuorðasafnið (Skýrslutæknifélagið og Íslensk málnefnd). Þessi bók er auðvitað hafsjór af fróðleik um tölvumál og getur komið að góðu gagni ef hún er rétt notuð. Þó verður að hafa nokkur atriði í huga. Þessi bók er fyrst og fremst þýðingar á stöðlum frá Alþjóðlegu staðlasamtökunum og Alþjóða raftækniráðinu. Hún er því ekki ætluð almenningi. Mörg af nýyrðunum í henni eru sérviskuleg og jafnvel tilgerðarleg og henta ekki vel þegar á að búa til þjálan og skiljanlegan texta. Skýringarnar í bókinni eru líka þungar í vöfum og oft illskiljanlegar. Hana er því gott að hafa til hliðsjónar, sérstaklega þegar tekist er á við hugtök sem erfitt er að þýða, en hafið samt í huga að þið eruð að þýða notendaumhverfi fyrir almenning og því eiga alls ekki öll orðin þarna erindi inn á KDE skjáborðið. 

Ensk-íslensk stærðfræðiorðaskrá (Háskólaútgáfan). Þessi orðabók er mjög vönduð í alla staði. Þar sem hugtök í tölvunarfræði eru oft upprunnin í stærðfræði og eðlisfræði getur verið gott að hafa þessa bók í huga ef þið lendið í erfiðleikum.

Erlendar tölvuorðabækur

Ef þið lendið á hugtaki sem þið hafið ekki hugmynd um hvað þýðir getur verið gott að kíkja í erlendar tölvuorðabækur. Hér verða aðeins tvær nefndar þó til sé aragrúi af þeim. Computer Dictionary (Microsoft Press) er (þrátt fyrir upprunann:-) býsna yfirgripsmikil og vel unnin (þar er m.a. gerður réttur greinarmunur á "hacker" og "cracker"). Dictionary of Computing (Prentice Hall) er einnig ágæt þó hún sé e.t.v. ekki eins yfirgripsmikil og sú fyrri.

3. Upplýsingaveitur á Netinu.

Ef þið tímið ekki að kaupa bækur og nennið ekki að berjast við snjófjúkið á leið út í Þjóðarbókhlöðu er auðvitað dægilegt að setjast bara fyrir framan tölvuna sína með heitan kaffibollann og fletta upp því sem þarf. Hér er nokkrir góðir staðir: 
Tækniorðasafn sem Prím hugvitsstofa hefur sett á netið er mjög gott. Þarna er að finna mikinn orðaforða úr tölvumáli sem er fenginn úr ýmsum áttum, m.a. frá EJS.

Í Orðabanka Íslenskrar Málstöðvar er hægt að leita í ýmsum íðorðasöfnum, m.a. Tölvuorðasafninu. 

Orðabók Háskólans er líka með gagnabanka sem hefur að geyma stærsta gagnabanka yfir íslenskan orðaforða. Ef þið t.d. viljið finna eitthvað hentugt orð sem byrjar á "rit*" eða endar á "*kappi" þá er þetta rétti staðurinn. Fæst orð eru nefnilega ný undir sólunni.

Leita má í Stærðfræðiorðaskránni á netinu. Getur komið sér einstaklega vel.

Orðasafn LISU er einnig aðgengilegt á netinu. Satt að segja veit ég ekki hverjum þetta orðasafn er ætlað, en það virðist þó vera þarna dágóður slatti af tækniorðum.

Altavista og aðrar slíkar leitarvélar geta komið sér vel. Ef þið t.d. 
viljið finna upplýsingar um fyrirbærið "Klavinet" er gott að slá því inn í slíka leitarvél og von bráðar finnið þið heimasíðu þar sem fyrirbærið er útlistað nákvæmlega. 

Á Dictionary.com er að finna lista yfir nokkrar netorðabækur sem hafa að geyma upplýsingar um tölvuorðaforða. Þar ber auðvitað hæst The New Hackers Dictionary eftir hinn eina sanna Eric S. Raymond.

Að auki má benda á orðasafn þýðingarmiðstöðvar utanríkisráðuneytisins. Ég hef ekki skoðað það almenninlega en hugsanlega má finna þarna einhverjar matarholur.

4. Önnur hjálpargögn.

Ýmislegt fleira er hægt að nota sér til halds og trausts: 
Réttritunarorðabók (Námsgagnastofnun) er góð til síns brúks. 

Handbók í málfræði e. Höskuld Þráinsson (Námsgagnastofnun) hefur að geyma aðgengilegar upplýsingar um íslenska málfræði sem gott er að hafa við höndina. 

Bók Árna Böðvarssonar Íslenskt málfar er að vísu gerð með fjölmiðlafólk í huga en þar má samt finna ýmsar gagnlegar leiðbeiningar um orðanotkun og málbeitingu. 

Auk þess má benda á að auglýsingar Menntamálaráðuneytisins um stafsetningu og greinarmerkjasetningu eru aðgengilegar á netinu.

5. Til fróðleiks.

Hafi fólk gaman af grúski og vilji lesa eitthvað sem tengist þessu efni má benda þeim á nokkra titla. Ef þið hafið einhverjar ábendingar eða vitið af bókum eða heimasíðum sem gætu fallið hér undir er sjálfsagt að hafa samband.
Orðasmíð e. Þorstein Gylfason heimspeking er bæði greindarleg og skemmtileg hugleiðing um nýyrðasmíð og það íðorðastarf sem nú er í gangi. Þorsteinn gagnrýnir þarna stefnu sem hefur verið viðloðandi íðorðasmíð sem er að smíða þurfi nýtt orð fyrir hvert hugtak sem fyrir mönnum verður, "eitt orð, eitt hugtak". Þorsteinn færir rök fyrir því að þetta sé oftast til óþurftar og að vænlegra sé að endurnýta orð sem til eru í málinu, auk þess sem ekkert sé því til fyrirstöðu að orð hafi fleiri en eina merkingu í mismunandi samhengi (gott dæmi um þetta er orðið "fall").
 
 

hkelle-EkkertRusl@hi.is

Síðast uppfært 28. feb. 1999.
Umsjón:  Þórarinn R. Einarsson